Van schelpenwinkel tot oliegigant: 10 bedrijven met een verrassende oorsprong
Elk groot bedrijf begon ooit ergens, klein. Maar soms begon het ook met iets heel anders dan waar je ze nu van kent. Zo maakte Nokia ooit rubberlaarzen en verkocht Samsung gedroogde vis. En Shell – dat je nu kent als een van de grootste oliebedrijven ter wereld – is begonnen als een antiekwinkeltje in Londen dat schelpen importeerde uit Azië (weet je meteen waar dat logo op slaat). De wereld van het ondernemen zit vol van dit soort verrassende wendingen. Dit zijn tien van de mooiste en verrassendste. Zo zie je maar dat succes niet per se hoeft te komen van het eerste idee dat je had: blijven innoveren en aanpassen aan de markt is het credo!
- Shell: van schelpen naar olie
In 1833 opende Marcus Samuel een antiekwinkeltje in Londen. Zijn handelswaar: opgezette dieren, curiosa en schelpen uit het Verre Oosten, die destijds populair waren als decoratie. Na zijn dood namen zijn zoons het bedrijf over en breidden de import-export uit. Tijdens een reis langs de Kaspische Zee realiseerde Marcus Jr. zich dat er veel meer geld te verdienen was met het vervoeren van olie dan met schelpen. Hij bestelde ‘s werelds eerste moderne olietanker en de rest is geschiedenis. De naam en het logo zijn een eerbetoon aan zijn vader.
Het logo van een van de machtigste bedrijven ter wereld is een letterlijke herinnering aan een antiekwinkel.
- Nokia: van papiermolen naar mobiele telefoons
In 1865 richtte de Finse ingenieur Fredrik Idestam een papiermolen op aan de oevers van de rivier de Nokianvirta, die de naam aan het bedrijf gaf. In de decennia die volgden groeide Nokia uit tot een conglomeraat van vijf divisies: hout, rubber, kabels, elektronica en energieopwekking. De rubberlaarzen van Nokia waren in Finland een begrip. Pas in de jaren tachtig ontdekte het bedrijf zijn roeping in mobiele communicatie. Wie een Nokia 3310 had in 2001, wist waarschijnlijk niet dat zijn telefoon destijds begonnen was als een stapel houtpulp.
Van rubberlaarzen naar de meest verkochte mobiele telefoon aller tijden – in één eeuw.
- Samsung: van gedroogde vis naar smartphones
In 1938 richtte Lee Byung-chul in het Koreaanse Daegu een klein handelsbedrijf op: Samsung Sanghoe. Het exporteerde gedroogde vis, groenten en eigen noodles naar China. Later kwamen er textielfabrieken en verzekeringen bij. Pas eind jaren zestig waagde Samsung de stap naar elektronica en produceerde in 1970 zijn eerste zwart-wit televisie. Vandaag is Samsung een van de grootste halfgeleiderfabrikanten en smartphonemerken ter wereld. De naam betekent in het Koreaans overigens ‘drie sterren’: groot, talrijk en krachtig, als sterren aan de hemel.
Van visexporteur naar ‘s werelds grootste smartphonemaker: een wending van formaat.
- Nintendo: van speelkaarten naar videogames
Nintendo bestaat al sinds 1889, lang voor de uitvinding van de televisie, laat staan van de spelcomputer. Fusajiro Yamauchi begon in Kyoto met het handmatig vervaardigen van hanafuda, traditionele Japanse speelkaarten met bloemmotieven. Het bedrijf speelde ook kortstondig met taxi’s, instant rijst en zelfs love hotels voordat het in de jaren zeventig zijn ware roeping vond: elektronisch entertainment. Wie in de jaren negentig urenlang zat te gamen op een Super Nintendo, deed dat op een erfenis van kartonnen kaartjes.
Mario en Zelda zijn zonen van een speelkaartenmaker uit de 19e eeuw.
- Wrigley’s: van zeep naar kauwgom
William Wrigley Jr. begon in 1891 met het verkopen van zijn vaders zeep. Om klanten te lokken gaf hij gratis bakpoeder weg als premiumgift, maar al snel was het bakpoeder populairder dan de zeep. Hij schakelde – dus – over op bakpoeder. Om dát te verkopen gaf hij kauwgom weg als premiumgift. En jawel: de kauwgom werd weer populairder dan het bakpoeder. Wrigley liet zeep en bakpoeder voor wat ze waren en richtte zich volledig op kauwgom. Juicy Fruit en Spearmint werden legendarische merken. Vandaag controleert Mars Wrigley ongeveer 35 procent van de wereldwijde kauwgommarkt.
Wrigley’s kauwgomimperium begon als een gratis weggever bij een product dat niemand wilde.
- Tiffany & Co: van papierwaren naar juwelen
In 1837 opende Charles Lewis Tiffany een winkel in New York. Zijn handelswaar: papier, pennen, inktpotten, paraplu’s en allerlei kleine curiosa. De verschuiving naar fijne juwelen verliep over decennia. Het echte keerpunt kwam in 1887, toen Tiffany de Franse kroonsieraden opkocht. Daarna was de reputatie als Amerika’s deftigste juwelier definitief gevestigd. Vandaag staat de naam Tiffany wereldwijd gelijk aan luxe en de iconische lichtblauwe doos – maar het bedrijf begon letterlijk met pennen en schrijfpapier.
Het meest romantische sieradenmerk ter wereld begon als een kantoorboekhandel.
- Avon: van boeken verkopen naar beautyproducten
David McConnell was in de jaren 1880 een reizende boekverkoper. Om meer deuren te openen gaf hij kleine parfumflesjes weg als gratis cadeau bij zijn boeken. Het duurde niet lang voor hij begreep dat zijn klanten veel meer geïnteresseerd waren in het parfum dan in de literatuur. Hij richtte in 1886 de California Perfume Company op, later omgedoopt tot Avon. Het deur-aan-deur model bleef, alleen de inhoud van de tas veranderde. Vandaag is Avon actief in meer dan 100 landen en heeft het miljoenen verkoopsters wereldwijd.
Avon ontdekte haar echte businessmodel dankzij een reclamegimmick.
- Hasbro: van stofresten naar speelgoed
De gebroeders Hassenfeld begonnen in 1923 met de verkoop van textielstoffen – restjes leer die gebruikt werden als voering voor hoeden. Ze breidden uit naar schoolspullen en potlodendozen. Pas in de jaren veertig waagden ze de stap naar speelgoed. De eerste echte hit: Mr. Potato Head in 1952. Later volgden Transformers, My Little Pony en G.I. Joe. De naam Hasbro is een samentrekking van ‘Hassenfeld Brothers’. Vandaag is het een van de grootste speelgoedbedrijven ter wereld.
Van hoedenvoeringen naar Transformers, meerdere wendingen in één generatie.
- Marriott: van rootbeerbar naar hotelketen
In 1927 openden J. Willard en Alice Marriott een kleine rootbeerkraam (root beer is een soort frisdrank op basis van wortel) in Washington D.C. met negen zitplaatsen. Ze breidden uit naar warme maaltijden, handig in de koude winters in Washington, en vervolgens naar catering voor vliegtuigmaatschappijen en legerkeukens. Het eerste hotel opende pas in 1957. De logica erachter was simpel: wie goed kan cateren voor passagiers op vliegvelden, kan ook goed hotelkamers exploiteren. Vandaag telt Marriott meer dan 8.000 hotels in 139 landen en is het de grootste hotelketen ter wereld.
Tussen een plastic bekertje fris en een vijfsterrenhotel zit minder afstand dan je denkt.
- Slack: van mislukt videospel naar kantoorheld
In 2012 werkte Stewart Butterfield aan een online multiplayer-game genaamd Glitch. Het spel flopte compleet. Maar de interne chatapplicatie die zijn team had gebouwd om onderling te communiceren tijdens de ontwikkeling, bleek verrassend goed te werken. Butterfield besloot het spel te begraven en de chattool als zelfstandig product te lanceren. In 2013 introduceerde hij Slack aan de wereld. Binnen 24 uur hadden 8.000 bedrijven zich aangemeld. In 2021 werd Slack overgenomen door Salesforce voor 27,7 miljard dollar.
Het mislukte videospel leverde 27 miljard op. Het enige wat mislukte, was de game zelf.
Bronnen: Forbes, The Hustle, History Factory, Wikipedia, ABC News

