Twaalf tips voor een goede product-markt-combinatie
De product-markt-combinatie is de belangrijkste strategische keuze die een startende ondernemer maakt. Op basis van je product, je doelgroepen en je marktgegevens bepaal je hoe je de markt gaat veroveren, welke prijs je vraagt en hoe je promotie eruitziet.
Wil je die combinatie stap voor stap uitwerken? Dat doe je in Stap 6 van je ondernemingsplan. Hieronder twaalf praktische tips die je daarbij helpen, van de eerste keuze tot het toetsen van je PMC aan de praktijk.
De twaalf tips
- Begin met de product-markt-combinatie die het meest voor de hand ligt, niet met de meest bijzondere. Verkoop je websites? Dan is “kleine bedrijven die hun eerste website nodig hebben” een logischer startpunt dan “gemeentes die hun digitale dienstverlening vernieuwen.” De voor de hand liggende combinatie geeft je sneller een goed beeld van de markt en de haalbaarheid van je plan.
- De manier waarop je verkoopt, en wat de klant nodig heeft, verschilt per PMC. Een webbouwer die voor een non-profit werkt, heeft te maken met een heel ander beslisproces (budget, bestuur, subsidie-eisen) dan een webbouwer die voor een eenmanszaak werkt. Schrijf per PMC op wie de beslisser is en wat die laat meewegen.
- Verdeel je markt in duidelijke segmenten en benader elk segment vanuit zijn eigen invalshoek. Bij een cafetaria in het centrum zijn winkelend publiek, kantoormedewerkers en schoolgaande jeugd drie verschillende segmenten met andere piekmomenten. Hoe scherper je segmenteert, hoe gerichter je straks je promotie (stap 7) kunt inzetten.
- Complexere product-markt-combinaties komen later. Wacht daarmee tot de meest voor de hand liggende PMC’s zijn uitgeput, of tot je met cijfers kunt onderbouwen dat een ingewikkelder combinatie meer oplevert. Een extra PMC vraagt vaak extra kennis, voorraad of een ander verkoopkanaal, en dat kost tijd die je als starter meestal niet overhebt.
- Je prijsstelling, vestigingsplaats, distributie en promotie volgen allemaal uit die ene keuze: je product-markt-combinatie. Kies je voor de zakelijke markt, dan liggen een vestiging op een bedrijventerrein en achteraf factureren voor de hand. Kies je voor consumenten, dan is een centrale locatie en direct afrekenen logischer.
- Bouw je product-markt-combinatie geleidelijk op, in plaats van alles tegelijk te lanceren. Start met één duidelijke combinatie, leer van de eerste verkopen en klantreacties, en breid daarna pas uit. Dat voorkomt dat je investeert in een tweede PMC voordat je weet of de eerste werkt.
- Elke nieuwe product-markt-combinatie kan nieuwe investeringen vragen, denk aan voorraad, andere marketing of extra personeel. Zet van tevoren op een rijtje wat een nieuwe PMC kost en wat die naar verwachting oplevert, en reken dat door in je financiële hoofdstuk (stap 9).
- Toets je product-markt-combinaties regelmatig aan de werkelijke omzet, je groeiambities en veranderingen in de markt. Een PMC die twee jaar geleden goed werkte, kan door nieuwe concurrenten inmiddels achterhaald zijn. Zet hier een vast moment voor in je agenda, bijvoorbeeld elk kwartaal.
- Ook een nichemarkt kan prima omzet opleveren, soms meer dan een brede markt, omdat er minder concurrentie is. De kunst is zo’n niche te herkennen en er als eerste met de juiste PMC in te stappen. Zoek naar behoeften die net niet goed bediend worden door gevestigde aanbieders.
- Maak ook een product-markt-analyse van je concurrenten, met dezelfde aanpak als voor je eigen bedrijf. Welke PMC’s bedienen zij, en welke laten ze links liggen? Dat laatste is vaak precies de ruimte waar jij als starter kunt binnenkomen zonder meteen in een prijzenslag terecht te komen.
- Verzamel zoveel mogelijk marktgegevens, en houd die ook bij. Zo blijft je ondernemingsplan gebaseerd op actuele informatie in plaats van aannames van een jaar geleden. We hebben dertien belangrijke bronnen voor marktgegevens voor je verzameld om mee te starten.
- Kijk met je eigen ervaring en gevoel voor de markt kritisch naar de PMC’s die je hebt gemaakt. Zijn ze compleet? Kloppen ze met wat je in de vorige stappen hebt uitgewerkt? Laat je plan in ieder geval door een buitenstaander lezen, die ziet vaak sneller waar een aanname te optimistisch is.

